رئیس جمهور پشت پرده پایداری مقابل واگذاری ها را افشا كرد؛
سایه سیاه یک رانت در صنعت خودروسازی
شمال صنعت: مسعود پزشکیان در گفتگو با مردم از هسته مقاومی سخن اظهار داشت که در مقابل خصوصی سازی واقعی در صنعت خودروسازی بسیج شده و تلاش دارد با فشار سیاسی از منافع مالی پنهانی و پشت پرده نگهبانی کند.
یادداشت مهمان-فرناز علیزاده؛ شامگاه پنجشنبه گذشته، قاب تلویزیون به صحنه افشاگری های رئیس دولت در رابطه با امپراتوری عظیم رانت در صنعت خودروسازی کشور بدل شد. مسعود پزشکیان در گفتگوی اخیر خود با مردم که از آنتن رسانه ملی پخش گردید، از هسته مقاومی سخن اظهار داشت که در مقابل خصوصی سازی واقعی در صنعت خودروسازی بسیج شده و تلاش دارد با ادبیات ایدئولوژیک و فشار سیاسی، از منافع مالی پنهانی و پشت پرده نگهبانی کند.
به گفته رییس جمهور، این شبکه سال ها در حیاط خلوت شرکت های دولتی یا در خلال واگذاری های صوری منافع میلیاردی بردند و حال برای از دست ندادن کانال های رانتی، جلوی واگذاری ها سنگ اندازی کرده و تلاش دارند با زدن برچسب های اتهامی به مدیران بخش خصوصی، چنبره خود اطراف هسته ثروت و قدرت را حفظ کنند. شبکه ای که حاضر است برای حفظ حیات خود، منافع ملی را قربانی کند؛ مدیریت شرکت ها را دستخوش رقابت جناحی کرده و تلاش ها برای شفافیت را با اتهامات تند و البته بی پایه خنثی کند.
اگرچه پزشکیان از فرد یا گروهی که مقابل واگذاری ها بازیگری می کنند نام نبرد، اما اشاره به استیضاح «عبدالناصر همتی»، وزیر اقتصاد پس از واگذاری «ایران خودرو» آدرس روشن و سرراستی بود که مرجع ضمیر رئیس دولت را نشان داده و تأیید می کرد سخنان صریح رییس دستگاه اجرایی تنها ابلاغ مانیفست گذار از اقتصاد دولتی بسمت اقتصاد رقابتی نیست؛ بلکه یک نبرد راهبردی در دل سیستم تصمیم گیری کشور برای خاتمه دادن به امپراتوری رانت در صنعت خودروسازی کشور است که ظرف یکی دو دهه گذشته این صنعت راهبردی را گروگان گرفته.
اگرچه سال هاست محافل سیاسی، اقتصادی و رسانه ای گاه به صراحت و گاه با ایما و اشاره به این حلقه بسته رانتی اشاره داشت، اما طرح موضوع از جانب رئیس دولت به سه دلیل اهمیت مضاعف یافت:
• یکم؛ وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان متولی اصلی صنعت خودرو، به داده های خط تولید، موجودی انبار، زنجیره تامین و کیفیت محصولات دسترسی کاملی دارد که همه آنها در گزارشات عمومی منتشر نشده. جزئیاتی که احیانا پس از دو جنگ تحمیلی، بمباران صنایع کلیدی، محاصره دریایی و اختلال در زنجیره تامین تغییرات معناداری کرده. رئیس دولت به عنوان عالی ترین مقام اجرایی، تصویر واضحی از داشته ها و نداشته های این صنعت دارد. به این اطلاعات میتوان حساب وکتاب بدهی های خودروسازان و میزان هدررفت منابع مالی تزریق شده به تولیدکنندگان دولتی خودرو را اضافه کرد که از جانب وزارت اقتصاد و بانک مرکزی به رئیس جمهور ارایه شده. پزشکیان همین طور از پرونده های گوناگون تخلفات و انحرافات در واگذاری های پیشین ناآگاه نیست و می داند کدام گروه ها در حیاط خلوت واگذاری های صوری منتفع شدند و مجموع این اطلاعات سبب شده رئیس دولت از آن چه زیر پوست صنعت خودروسازی کشور می گذرد، تصویر روشنی داشته باشد؛ هرچند که نتواند به همان وضوح از آن سخن بگوید. به این علت وقتی رئیس دولت به مقاومت شبکه ای در مقابل واگذاری ها اشاره می کند، نه از روی حدس وگمان بلکه به استناد گزارشات معتبری است که این اظهارات را از مواضع مشابه کارشناسان و رسانه ها متمایز می سازد.
• دوم؛ طرح این مساله از جانب رییس جمهور، به مفهوم خارج کردن پرونده صنعت خودرو از انحصار وزارت صمت و تبدیل آن به یک مسئله ملی در سطح حاکمیت است که البته از حدود دو سال پیش شروع شد و با واگذاری ایران خودرو به بخش خصوصی ظهور یافت. اما هیاهوهای رسانه ای محدود اما پرسروصدا اهتمام کرد آنرا به انحراف بکشد. پزشکیان با این اظهارات از عزم جزم خود و مجموعه تحت مسئولیتش برای درمان بیماری مزمن صنعت خودروسازی در سطح یک پروژه راهبردی کلان اطلاع داد و تلویحاً گوشزد نمود تسلیم فشارهای نهادی مانند آن چه در استیضاح وزیرش رخ داد، نخواهد شد.
• سوم؛ پزشکیان با نام بردن علنی از «مقاومت ها»، «حیاط خلوت ها»، «رانت ها» و... مرزهای گفتگو در رابطه با این موضوعات را گسترده تر کرد؛ برای اینکه تا پیش از این، اشاره به فساد و رانت در صنعت خودرو به طور عمده در رسانه ها و محافل غیررسمی مطرح می شد. اما به کاربردن این مفاهیم از جانب بالاترین مقام اجرایی کشور و از کانال تریبون ملی بستر ضروری جهت تغییر انگاره ذهنی جامعه و ایجاد یک روایت جدید و البته صحیح را هموارتر از گذشته کرد.
پزشکیان در سخنان خود، واگذاری سایپا را گام بعدی برنامه ی دولت اعلام کرد؛ اما تجربه واگذاری ایران خودرو نشان میدهد که این مسیر نیز با موانع احتمالی و مختلفی رو به رو خواهد شد؛ هرچند که گزارشات مالی، تیراژ تولید، نارضایتی مشتریان سایپا و... تأیید می کند بزرگترین خودروساز دولتی نیازمند علاج عاجل تری است. چونکه این گروه صنعتی سال قبل را با تولید ۲۸۲ هزار دستگاه (از یک میلیون دستگاه تولیدی در کل کشور) به انتها برد که نسبت به سال قبل اش ۴۰ درصد کاهش نشان می داد. این گروه صنعتی سال قبل ۱۸۴ هزار خودرو کمتر تولید کرد و حدود ۱۲ واحد درصد از سهم بازار خویش را از دست داد.
افت تیراژ سایپا همزمان بود با سونامی بدهی ها و چک های برگشتی و ناتوانی مالی برای تامین مواد اولیه و قطعات که در نهایت به پارکینگی با ده ها هزار خودروی ناقص و مشتریان معترض ختم شد. وضعیتی که بااینکه می شد آنرا فقط به شوک های بیرونی نظیر دو جنگ نظامی و تبعات زنجیره وار آن نسبت داد، اما عملکرد و کارنامه ایران خودرو در بازه و اتمسفر مشابه پای مولفه مهمتری به نام مدیریت و ساختار دولتی را به میان آورد. برای اینکه ایران خودرو توانست سال قبل که تولید کل کشور ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد، بواسطه مدیریت بخش خصوصی ۴ درصد رشد تولید داشته باشد. یعنی بیشتر از دو برابر سایپا و به اندازه شش خودروساز بزرگ کشور. این منهای رویدادهایی چون صفرشدن تعهدات، رونمایی از محصولات جدید، حرکت در امتداد افزایش کیفیت خودرو و رضایت مشتری بود. آماری که احیانا رئیس دولت را در ادامه مسیر اصلاحات اقتصادی مصمم تر کرده و در مقابل صدای مخالفان را بلندتر خواهدنمود.
• خلاصه کلام؛ سخنان مسعود پزشکیان در رابطه با واگذاری شرکت های خودروسازی ریشه در سه مؤلفه کلیدی دارد: نخست این که راهی جز اجرای سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی و عبور کامل از مدیریت دولتی در قسمت های صنعتی، تولیدی و... پیش پای کشور وجود ندارد. دوم، منافعی که در پشت پرده مقاومت ها بازیگردانی می کنند و سوم این که درمان و نجات صنعت خودروسازی کشور نیرویی فراتر از اختیارات وزارت صمت یا حتی دولت می طلبد. آن چه سخنان رئیس دولت را از اظهارات مشابه پیشین متمایز می سازد علاوه بر صراحت لهجه و اشاره واضح به لابی های در سایه، پذیرش صادقانه واقعیت هایی است که در یکی دو دهه گذشته در راه خصوصی سازی رخ داد.
به اجمال، مسعود پزشکیان در گفتگوی اخیر خود با مردم که از آنتن رسانه ملی پخش گردید، از هسته مقاومی سخن گفت: در مقابل خصوصی سازی واقعی در صنعت خودروسازی بسیج شده و تلاش دارد با ادبیات ایدئولوژیک و فشار سیاسی، از منافع مالی پنهانی و پشت پرده نگهبانی کند. بگفته رئیس جمهور، این شبکه سال ها در حیاط خلوت شرکت های دولتی یا در خلال واگذاری های صوری منافع میلیاردی بردند و حال برای از دست ندادن کانال های رانتی، جلوی واگذاری ها سنگ اندازی کرده و تلاش دارند با زدن برچسب های اتهامی به مدیران بخش خصوصی، چنبره خود اطراف هسته ثروت و قدرت را حفظ کنند. شبکه ای که حاضر است برای حفظ حیات خود، منافع ملی را قربانی کند؛ مدیریت شرکتها را دستخوش رقابت جناحی کرده و تلاش ها برای شفافیت را با اتهامات تند و البته بی پایه خنثی کند. بااینکه پزشکیان از فرد یا گروهی که مقابل واگذاری ها بازیگری می کنند نام نبرد، اما اشاره به استیضاح عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد بعد از واگذاری ایران خودرو آدرس روشن و سرراستی بود که مرجع ضمیر رییس دولت را نشان داده و تأیید می کرد سخنان صریح رئیس دستگاه اجرائی تنها ابلاغ مانیفست گذار از اقتصاد دولتی بسمت اقتصاد رقابتی نیست؛ بلکه یک نبرد راهبردی در دل سیستم تصمیم گیری کشور برای خاتمه دادن به امپراتوری رانت در صنعت خودروسازی کشور است که ظرف یکی دو دهه گذشته این صنعت راهبردی را گروگان گرفته. بااینکه سال هاست محافل سیاسی، اقتصادی و رسانه ای گاه به صراحت و گاه با ایما و اشاره به این حلقه بسته رانتی اشاره داشت، اما طرح موضوع از جانب رییس دولت به سه دلیل اهمیت مضاعف یافت: • یکم؛ وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان متولی اصلی صنعت خودرو، به داده های خط تولید، موجودی انبار، زنجیره تامین و کیفیت محصولات دسترسی کاملی دارد که همه آنها در گزارشات عمومی منتشر نشده. اما به کاربردن این مفاهیم از جانب بالاترین مقام اجرائی کشور و از کانال تریبون ملی بستر ضروری جهت تغییر انگاره ذهنی جامعه و ایجاد یک روایت جدید و البته صحیح را هموارتر از گذشته کرد. پزشکیان در سخنان خود، واگذاری سایپا را گام بعدی برنامه ی دولت اعلام کرد؛ اما تجربه واگذاری ایران خودرو نشان میدهد که این مسیر نیز با موانع احتمالی و مختلفی مواجه خواهد شد؛ هرچند که گزارشات مالی، تیراژ تولید، نارضایتی مشتریان سایپا و...
منبع: شمال صنعت
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب